Poznaliśmy laureatów konkursów OPUS 29 i PRELUDIUM 24 finansowanych przez Narodowe Centrum Nauki. Wśród nagrodzonych badaczy znalazło się ośmioro przedstawicieli Uniwersytetu Medycznego w Łodzi.
Serdecznie gratulujemy i życzymy dalszych sukcesów na ścieżce naukowej!
Konkursy OPUS i PRELUDIUM to doskonale znane wśród naukowców w Polsce konkursy NCN, umożliwiające realizację badań podstawowych w polskich jednostkach. Granty OPUS umożliwiają realizację kilkuletnich złożonych projektów, zbudowanie dużych zespołów naukowych, wykorzystanie wielkich międzynarodowych urządzeń badawczych oraz współpracę z partnerami zagranicznymi, a to wszystko niezależnie od etapu kariery naukowej, na jakim znajduje się kierownik projektu. PRELUDIUM to unikatowy konkurs, który umożliwia badaczom na bardzo wczesnym etapie kariery, bo jeszcze przed doktoratem, nabycie pierwszego doświadczenia w realizacji projektów badawczych trwających nawet trzy lata.
| Konkurs | Panel | Tytuł projektu | Kierownik projektu | Wnioskodawca | Przyznane finansowanie | |
| 1 | OPUS 29 | NZ4 | Zostaliśmy bez tlenu – i co teraz? Ocena indukowanych hipoksją genów rodziny COL u pacjentów z glioblastomą i ich wpływ na mikrośrodowisko guza oraz procesy biochemiczne zachodzące w komórkach glejaka | prof. dr hab. Ewa Izabela Balcerczak | 1. Uniwersytet Medyczny w Łodzi; 2. Uniwersytet Medyczny w Białymstoku; 3. Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego | 3 814 514,00 PLN |
| 2 | OPUS 29 | NZ7 | Cholezyna i jej receptor jako nowe cele terapeutyczne i diagnostyczne w zaburzeniach metabolicznych | prof. dr hab. Wojciech Fendler | 1. Uniwersytet Medyczny w Łodzi; 2. Uniwersytet Łódzki; | 4 362 892,00 PLN |
| 3 | PRELUDIUM 24 | NZ2 | Profilowanie miRNA krążących w surowicy jako potencjalnych biomarkerów u pacjentów z syndromiczną postacią cukrzycy mitochondrialnej | mgr Sebastian Kacper Skoczylas | Uniwersytet Medyczny w Łodzi | 209 644,00 PLN |
| 4 | PRELUDIUM 24 | NZ4 | Dysfunkcja bariery jelitowej jako czynnik ryzyka gruczolakoraka przewodowego trzustki: wpływ spożycia kwasów tłuszczowych, ze szczególnym uwzględnieniem kwasów tłuszczowych omega-6 i omega-3 oraz endotoksyn. | Wojciech Michał Jankowski | Uniwersytet Medyczny w Łodzi | 210 000,00 PLN |
| 5 | PRELUDIUM 24 | NZ4 | Rola IFN-γ w indukowaniu zmian fenotypowych i disulfidptozy w komórkach czerniaka wrażliwych i opornych na inhibitory BRAFV600 i MEK | mgr Piotr Wawrzyniak | Uniwersytet Medyczny w Łodzi | 209 962,00 PLN |
| 6 | PRELUDIUM 24 | NZ4 | Small non-coding RNA jako wczesne wskaźniki karcynogenezy w dziedzicznych zaburzeniach naprawy DNA | mgr Katarzyna Izabela Płoszka | Uniwersytet Medyczny w Łodzi | 209 800,00 PLN |
| 7 | PRELUDIUM 24 | NZ7 | suPAR u osób starszych – nowy biomarker inflammageing, sarkopenii i niedożywienia? | mgr Karolina Agnieszka Dzięcioł | Uniwersytet Medyczny w Łodzi | 209 890,00 PLN |
| 8 | PRELUDIUM 24 | NZ2 | Szlak JAK/STAT jako molekularny czynnik rozwoju endometriozy: terapeutyczny potencjał inhibicji JAK. | lek. Aleksander Radosław Rycerz | Uniwersytet Medyczny w Łodzi | 209 800,00 PLN |
OPUS
Prof. dr hab. n. farm.Ewa Balcerczak (kierownik Zakładu Biochemii Farmaceutycznej i Diagnostyki Molekularnej)
Tytuł projektu: Zostaliśmy bez tlenu – i co teraz?: Ocena indukowanych hipoksją genów rodziny COL u pacjentów z glioblastomą i ich wpływ na mikrośrodowisko guza oraz procesy biochemiczne zachodzące w komórkach glejaka
Glejaki wielopostaciowe (GBM) charakteryzują się wysoką agresywnością i opornością na leczenie, co w dużej mierze wynika z hipoksji rozwijającej się wewnątrz guza.

Niedotlenienie aktywuje szlaki przetrwania, sprzyja zmianom fenotypowym (w tym transformacji do bardziej agresywnego podtypu mezenchymalnego) oraz przebudowie mikrośrodowiska guza, w szczególności macierzy zewnątrzkomórkowej (ECM). Jednym z niedostatecznie poznanych aspektów hipoksyjnej adaptacji GBM jest zwiększona sekrecja kolagenów. Białka te mogą wzmacniać strukturę guza i wspierać mikroangiogenezę, co prowadzi do progresji nowotworu i utrwalania oporności na leczenie. Wstępne dane wskazują na rolę m.in. COL1A1 i COL6A3 w hipoksyjnych liniach komórkowych GBM, nadal brakuje szczegółowej mapy funkcjonowania kolagenosekrecyjnych populacji komórek w rzeczywistych guzach — zwłaszcza na poziomie pojedynczych komórek.
Celem projektu jest kompleksowa analiza roli genów rodziny COL w progresji hipoksjo-zależnego GBM poprzez: analizy transkryptomiczne, badania funkcjonalne in vitro na liniach komórkowych GBM hodowanych w warunkach normoksji i hipoksji, obejmujące modulację ekspresji wybranych genów COL i ocenę wpływu na cechy złośliwe, analizę wpływu remodelingu ECM na interakcje komórkowe, inwazyjność i angiogenezę, bioinformatyczną integrację danych w celu wskazania nowych celów terapeutycznych związanych z sygnaturą kolagenową GBM.
Wyniki tego projektu z perspektywy biochemicznej, dostarczą cennych informacji na temat wpływu remodelingu ECM na podstawowe cechy komórek nowotworowych. Z punktu widzenia klinicznego mogą doprowadzić do identyfikacji nowych celów molekularnych dla terapii mających na celu zakłócenie wspierającego funkcjonowania ECM — potencjalnie poprawiając wyniki leczenia pacjentów z tym wyniszczającym nowotworem. Ponadto, integracja danych transkryptomicznych z wiedzą o biologii guza, wspiera rozwój onkologii precyzyjnej, w której interwencje terapeutyczne są dostosowane do molekularnego profilu każdego guza.
Projekt ma charakter interdyscyplinarny, a jego realizacja będzie przebiegała wieloośrodkowo, z wiodącym udziałem naukowców z Zakładu Biochemii Farmaceutycznej i Diagnostyki Molekularnej Uniwersytetu Medycznego w Łodzi oraz współpracą z Centrum Medycznym Kształcenia Podyplomowego i Uniwersytetem Medycznym w Białymstoku.
prof. dr hab. Ewa Balcerczak: diagnosta laboratoryjny, specjalista Laboratoryjnej Diagnostyki Medycznej, ekspert w obszarze Diagnostyki Molekularnej, kierownik Zakładu Biochemii Farmaceutycznej i Diagnostyki Molekularnej, kierownik Katedry Diagnostyki Laboratoryjnej i Molekularnej, pełnomocnik Rektora ds. Kształcenia Podyplomowego, kierownik Pracowni w MLD Synevo. Główne obszary badań to nowotwory (rak płuc, rak jelita grubego, glejaki), a w nich identyfikacja biomarkerów, mechanizmy oporności wielolekowej (MDR), diagnostyka molekularna, terapie spersonalizowane oraz analiza bioinformatyczna danych eksperymentalnych i klinicznych.
Prof. dr hab. n. med. Wojciech Fendler (kierownik Zakładu Biostatystyki i Medycyny Translacyjnej)
Tytuł projektu: Cholezyna i jej receptor jako nowe cele terapeutyczne i diagnostyczne w zaburzeniach metabolicznych
Cholezyna to niedawno odkryty hormon, który w odpowiedzi na absorpcje cholesterolu w jelitach aktywuje receptor GPR146 na powierzchni hepatocytów, inicjując szlak sygnałowy prowadzący do obniżenia syntezy cholesterolu.

Odkrycie tej osi sygnałowej ujawnia nowy, kluczowy mechanizm kontroli gospodarki lipidowej i wskazuje zarówno cholezynę, jak i GPR146 jako potencjalnie przełomowe cele terapeutyczne w leczeniu zaburzeń lipidowych oraz chorób sercowo-naczyniowych.
Projekt ma na celu kompleksową charakterystykę biologicznej funkcji cholezyny oraz mechanizmów regulujących aktywność jej receptora. Obejmuje to badanie dynamiki wydzielania hormonu, identyfikacje szlaków sygnałowych zależnych od GPR146 w różnych tkankach oraz ocenę roli osi cholezyna–GPR146 w kontekście zaburzeń metabolicznych, takich jak otyłość i cukrzyca typu 2. Istotnym elementem projektu będzie również identyfikacja związków chemicznych modulujących aktywność GPR146, co może stanowić podstawę do opracowania nowych strategii terapeutycznych.
Badania będą realizowane w ramach konsorcjum z Katedrą Biologii Nowotworów i Epigenetyki Uniwersytetu Łódzkiego.
Prof. dr hab. n med. Wojciech Fendler (ur. 1982) jest jednym z wyróżniających się młodych naukowców w kraju. Jego specjalnością jest analiza statystyczna danych i badania z zakresu diabetologii i onkologii. Jest autorem kilkuset prac naukowych i kierownikiem kilkunastu projektów badawczych finansowanych ze środków krajowych i unijnych. Od początku swojej kariery naukowej dąży do upowszechniania wiedzy za zakresu analizy danych i wspiera młodych naukowców w opanowaniu umiejętności kluczowych dla samodzielnej pracy naukowej. Dr Fendler jest laureatem kilkunastu prestiżowych konkursów takich jak Stypendium Fundacji Naukowej Polpharmy, Stypendium MNiSW, stypendium START FNP i Nagrody Narodowego Centrum Nauki 2020 w dziedzinie Nauk o Życiu. Od 1 lipca 2024 pełni funkcję Prezesa Agencji Badań Medycznych.
PRELUDIUM
Mgr Sebastian Skoczylas
Opiekun: prof. Agnieszka Zmysłowska
Zakład Genetyki Klinicznej
Tytuł projektu: Profilowanie miRNA krążących w surowicy jako potencjalnych biomarkerów u pacjentów z syndromiczną postacią cukrzycy mitochondrialnej
Cukrzyca mitochondrialna stanowi formę cukrzycy monogenowej wywoływaną przez mutacje w mitochondrialnym DNA (mtDNA), najczęściej przez wariant m.3243A>G. Zmiany w mtDNA prowadzą do dysfunkcji komórek β oraz mogą sprzyjać rozwojowi insulinooporności.

U pacjentów często obserwuje się objawy zespołowych chorób mitochondrialnych, takich jak MIDD (cukrzyca z głuchotą dziedziczona w linii matczynej) lub MELAS (miopatia mitochondrialna, encefalopatia, kwasica mleczanowa i epizody udaropodobne), w których cukrzyca współwystępuje z innymi zaburzeniami, m.in. utratą słuchu, osłabieniem mięśni, dysfunkcjami neurologicznymi czy kardiologicznymi.
Pomimo genetycznego potwierdzenia obecności patogennego wariantu wciąż trudno przewidzieć, jakie objawy rozwiną się u konkretnego pacjenta oraz jaki będzie przebieg choroby. Z tego względu istnieje potrzeba opracowania nowych, nieinwazyjnych metod oceny stopnia zaawansowania i dynamiki postępu cukrzycy mitochondrialnej. Najnowsze doniesienia wskazują, że krążące we krwi mikroRNA mogą odzwierciedlać zaburzenia mitochondrialne i potencjalnie pełnić funkcję biomarkerów. Celem projektu jest ocena, czy u osób z wariantem m.3243A>G i cukrzycą mitochondrialną występuje charakterystyczny profil mikroRNA w krwi obwodowej. Planowane badanie będzie jednym z pierwszych, które analizuje udział miRNA w patogenezie cukrzycy mitochondrialnej. Ostatecznym celem jest identyfikacja specyficznych miRNA przydatnych w diagnostyce i prognozowaniu przebiegu choroby, a także lepsze zrozumienie molekularnych mechanizmów leżących u jej podstaw.
Wojciech Jankowski
Opiekun: prof. Jakub Fichna
Zakład Biochemii
Tytuł projektu: Dysfunkcja bariery jelitowej jako czynnik ryzyka gruczolakoraka przewodowego trzustki: wpływ spożycia kwasów tłuszczowych, ze szczególnym uwzględnieniem kwasów tłuszczowych omega-6 i omega-3 oraz endotoksyn.
Rak trzustki (PDAC) należy do najbardziej agresywnych nowotworów – jego wczesne rozpoznanie jest wyjątkowo trudne, a skuteczne leczenie pozostaje w dużej mierze nieosiągalne. Coraz więcej badań wskazuje, że jednym z istotnych czynników ryzyka rozwoju PDAC może być zaburzenie integralności bariery jelitowej.

Na stan bariery jelitowej istotnie wpływa sposób odżywiania, szczególnie proporcja kwasów tłuszczowych omega-6 do omega-3. Współczesne diety, bogate w wysoko przetworzoną żywność, charakteryzują się nadmierną podażą kwasów omega-6 przy jednoczesnym niedoborze omega-3, co sprzyja zwiększonej przepuszczalności jelita. W konsekwencji toksyny bakteryjne, takie jak lipopolisacharyd (LPS), mogą przedostawać się do krwiobiegu, docierać do trzustki i wywoływać przewlekły stan zapalny, który sprzyja procesom nowotworzenia. Wyniki badania pozwolą zrozumieć jak kwasy tłuszczowe wpływają na barierę jelitową oraz pomogą opracować nowe zalecenia żywieniowe, potencjalnie zmniejszające ryzyko rozwoju raka trzustki.
mgr Piotr Wawrzyniak
Opiekun: dr hab. prof. Mariusz Hartman
Zakład Biologii Molekularnej Nowotworów
Tytuł projektu: Rola IFN-γ w indukowaniu zmian fenotypowych i disulfidptozy w komórkach czerniaka wrażliwych i opornych na inhibitory BRAFV600 i MEK
Odpowiedź na immunoterapię z wykorzystaniem inhibitorów, punktów kontrolnych układu odpornościowego zależy od mikrośrodowiska nowotworu, a jednym z jego kluczowych elementów jest interferon-gamma (IFN-γ) wydzielany przez komórki układu odpornościowego.

IFN-γ jako cytokina prozapalna wzmacnia odpowiedź immunologiczną poprzez zwiększenie prezentacji antygenów oraz przyciąganie efektorowych komórek odpornościowych do sąsiedztwa nowotworu. Czerniak może reagować na sygnały z mikrośrodowiska i adaptować się do niekorzystnych warunków ze względu na swoją wysoką plastyczność fenotypową.
Celem projektu jest ocena zmian fenotypowych indukowanych przez krótkotrwałą i długotrwałą ekspozycję komórek czerniaka na IFN-γ oraz określenie, czy zmiany te zwiększają ich wrażliwość na disulfidptozę, niedawno opisaną formę nieapoptotycznej śmierci komórkowej, zachodzącą w warunkach głodu glukozowego w komórkach z wysoką ekspresją SLC7A11, który jest komponentem transportera cystynowo-glutaminianowego xCT. Badania będą prowadzone na liniach komórkowych naiwnych oraz opornych na terapię celowaną z wykorzystaniem inhibitorów BRAFV600 i/lub MEK1/2. Linie komórkowe czerniaka będą poddane krótkotrwałej ekspozycji na IFN-γ w celu odzwierciedlenia odpowiedzi pacjenta na immunoterapię, a długotrwała ekspozycja komórek na IFN-γ ma na celu odwzorowanie modelu oporności na immunoterapię z wykorzystaniem inhibitorów punktów kontrolnych układu odpornościowego.
Mgr Katarzyna Płoszka
Opiekun: prof. Wojciech Fendler
Zakład Biostatystyki i Medycyny Translacyjnej
Tytuł projektu: Small non-coding RNA jako wczesne wskaźniki nowotworzenia w dziedzicznych zaburzeniach naprawy DNA
AT i NBS to rzadkie, dziedziczne zaburzenia naprawy DNA wynikające z mutacji w genach ATM i NBN, prowadzące do upośledzenia odporności, wysokiej radiowrażliwości oraz znacznie podwyższonego ryzyka nowotworów, zwłaszcza białaczek i chłoniaków u dzieci.

Ze względu na ograniczenia w stosowaniu standardowych badań przesiewowych w tej grupie pacjentów istnieje pilna potrzeba opracowania bezpiecznych, nieinwazyjnych metod wczesnego wykrywania raka. Obiecującym kierunkiem są krążące we krwi małe niekodujące RNA (sncRNA), których potencjał diagnostyczny wykazano m.in. w nowotworach związanych z defektami naprawy DNA zależnymi od mutacji BRCA1/2.
Celem badania jest określenie, czy u pacjentów z konstytucyjnym niedoborem naprawy pęknięć dwuniciowych DNA występuje charakterystyczna sygnatura sncRNA analogiczna do profilu miRNA obserwowanego w niedoborach BRCA1/2, czy też AT i NBS wyróżniają się bardziej złożonym obrazem zaburzeń sncRNA odzwierciedlającym specyficzne defekty naprawy. Ponadto celem badania, jest określenie, czy zidentyfikowana sygnatura może pełnić funkcję nieinwazyjnego narzędzia diagnostycznego i prognostycznego w kierunku nowotworów u pacjentów z AT i NBS.
mgr Karolina Agnieszka Dzięcioł
Opiekun: prof. Tomasz Kostka
Klinika Geriatrii
Tytuł projektu: suPAR u osób starszych – nowy biomarker inflammageing, sarkopenii i niedożywienia?
Projekt ma na celu ocenę znaczenia biomarkera suPAR (rozpuszczalnego receptora dla urokinazowego aktywatora plazminogenu) w identyfikacji kluczowych zespołów geriatrycznych, takich jak sarkopenia, niedożywienie i zespół kruchości.

suPAR jest obiecującym wskaźnikiem przewlekłego, niskiego stanu zapalnego związanego ze starzeniem (inflammageing), który może odzwierciedlać pogarszający się stan zdrowia jeszcze przed pojawieniem się klinicznych objawów.
W ramach projektu zbadanych zostanie 200 osób w wieku 60+, u których oceniony zostanie stan funkcjonalny, skład ciała, siła mięśni, mobilność, stan odżywienia, jakość diety oraz poziom suPAR we krwi. Badania zostaną przeprowadzone z wykorzystaniem zaawansowanej aparatury diagnostycznej Kliniki Geriatrii Uniwersytetu Medycznego w Łodzi.
Celem projektu jest określenie, czy suPAR może pełnić rolę prostego i czułego narzędzia wspierającego wczesną diagnostykę ryzyka pogorszenia zdrowia u osób starszych. Wyniki mogą przyczynić się do rozwoju medycyny prewencyjnej, umożliwić lepszą personalizację opieki geriatrycznej oraz pogłębić wiedzę na temat biologicznych mechanizmów starzenia.
Lek. Aleksander Rycerz
Opiekun: prof. Wojciech Fendler
Zakład Biostatystyki i Medycyny Translacyjnej
Tytuł projektu: Szlak JAK/STAT jako molekularny czynnik rozwoju endometriozy: terapeutyczny potencjał inhibicji JAK
Opis projektu: Badanie ma na celu zrozumienie, w jaki sposób aktywacja szlaku JAK/STAT przyczynia się do powstawania i progresji zmian endometrialnych. Dodatkowo oceniana będzie skuteczność inhibitorów JAK w niehormonalnej terapii endometriozy.

W projekcie analizowane będą zmiany ekspresji białek szlaku JAK/STAT w tkankach kobiet z endometriozą. Równolegle prowadzone zostaną badania in vitro na liniach komórkowych endometriozy, w których oceniony zostanie wpływ inhibitorów JAK na proliferację komórek. Uzyskane wyniki umożliwią identyfikację nowych molekularnych celów terapeutycznych, szczególnie istotnych dla pacjentek niereagujących na dostępne metody leczenia lub wymagających terapii niehormonalnej.
Biogram: Absolwent kierunku lekarskiego Uniwersytetu Medycznego w Łodzi oraz studiów inżynierskich z analizy danych na Uniwersytecie Łódzkim. Obecnie realizuje studia doktoranckie pod kierunkiem prof. Jacka Wilczyńskiego, przy współpracy z promotorem pomocniczym dr inż. Moniką Golińską.
Zdobywał doświadczenie naukowe m.in. podczas zagranicznego stażu w Cancer Research UK Cambridge Institute, gdzie rozwijał kompetencje w obszarze biologii nowotworów i analizy danych biomedycznych oraz licznych kursów. Jest laureatem stypendium Ministra Zdrowia, Marszałka Województwa Łódzkiego oraz wielokrotnym stypendystą Rektora.
Uczestniczy w realizacji projektów finansowanych przez Narodowe Centrum Nauki i instytucje zagraniczne, dotyczące badań nad biomarkerami raka piersi, biologicznych procesów prowadzących do powstawania endometriozy i raka jajnika związanego z endometriozą. Poza działalnością naukową angażuje się w życie akademickie – w wolnym czasie jest członkiem chóru Uniwersytetu Medycznego w Łodzi.
W trosce o sprawne wsparcie Państwa działalności publikacyjnej informujemy, że od 1 stycznia 2026 roku obowiązywać będą nowe zasady składania zapotrzebowań na publikacje naukowe.
Zgodnie z nowymi wytycznymi od 1.01.2026:
- Zapotrzebowanie należy złożyć przed wysłaniem artykułu do wydawcy;
- Zapotrzebowania na publikacje naukowe składne po wysłaniu artykułu do wydawcy nie będą rozpatrywane.
Zapotrzebowania dotyczące publikacji już przesłanych do wydawcy należy zgłosić niezwłocznie, najpóźniej do 31 grudnia 2025 roku.
Szczegółowy schemat dotyczący publikacji naukowych dostępny jest w intranecie: Publikacje naukowe krok po kroku
W przypadku pytań prosimy o kontakt z jednostką merytoryczną ds. publikacji:
Centrum Informacyjno-Biblioteczne UMED
Agnieszka Goszczyńska
agnieszka.goszczynska@umed.lodz.pl, tel. +48 887–860-469
Szanowni Państwo,
uprzejmie informujemy o możliwości zapisania się na szkolenie z zakresu procedowania wniosków do NCN w dedykowanej Aplikacji Procesowej AP10, powstałej w ramach projektu „InterScienceCloud”, dofinansowanego z Programu Operacyjnego Polska Cyfrowa.
Szkolenie ma na celu przybliżyć i usprawnić składanie wniosków za pośrednictwem aplikacji w aktualnie otwartych konkursach krajowych Narodowego Centrum Nauki. Jednocześnie informujemy, że jest to jedyny sposób złożenia wniosku.
Link do ogłoszenia o konkursach: OPUS 30+LAP/Weave, SONATA 21
Kiedy: 20.11.2025 (czwartek), godz. 10.00 – 10.45
Szkolenie będzie prowadzone za pośrednictwem aplikacji Teams. Liczba miejsc na szkolenie jest ograniczona i decyduje kolejność zgłoszeń. Zapisy będą odbywać się przez Intranet. W Strefie użytkownika, w zakładce Szkolenia/Dostępne Szkolenia znajdą Państwo kafelek – Szkolenie z zakresu składania wniosków do NCN w dedykowanej Aplikacji Procesowej AP10, proszę z niego skorzystać chcąc zapisać się na szkolenie.
Zespół Ekspertów Merytorycznych z zakresu projektów krajowych w ramach Narodowego Centrum Nauki:
- Edyta Czerwińska: edyta.czerwinska@umed.lodz.pl, tel.: +48 785 911 599
- Magdalena Orłowska: magdalena.orlowska@umed.lodz.pl, tel.: +48 887 761 855
Instrukcja:
Instrukcja do przedmiotowej Aplikacji jest dostępna w Bazie Wiedzy Procesowej, pod adresem: https://studumedlodz.sharepoint.com/sites/BWP/SiteAssets/SitePages/AP10-Projekty-badawczo-naukowe/IUAP10_09.09.2022.pdf?web=1
Prowadząca szkolenie: Magdalena Orłowska, Specjalista ds. projektów, magdalena.orlowska@umed.lodz.pl, tel.: + 48 887-761-855
Serdecznie zapraszamy!
Poznaliśmy kolejnych laureatów konkursu MINIATURA 9 na pojedyncze działania naukowe ogłoszonego przez NCN 3 lutego 2025 r.
Grant na realizację działań naukowych uzyskało aż pięcioro badaczy z naszej uczelni.
Serdecznie gratulujemy i życzymy wielu sukcesów naukowych!
Podstawowym celem konkursu MINIATURA 9 jest finansowe wsparcie działania naukowego służącego przygotowaniu przyszłego projektu badawczego planowanego do złożenia w konkursach NCN, innych konkursach ogólnokrajowych lub międzynarodowych. W konkursie można uzyskać środki finansowe w wysokości od 5 000 do 50 000 zł na realizację działania naukowego trwającego do 12 miesięcy.
dr n. med. Agnieszka Damiza-Detmer (Klinika Neurologii i Udarów Mózgu)
Tytuł: Nowy mechanizm patogenezy stwardnienia rozsianego — ocena zmian i korelacji mikrośrodowiska naczyniowego i lipidowego

Projekt niniejszego badania koncentruje się na nowym, dotąd nieopisywanym aspekcie patogenetycznym stwardnienie rozsianego. W badaniu poddamy ocenie i korelacji zmiany w obrębie śródbłonka naczyniowego oraz profilu lipidowego u pacjentów z SM, ze szczególnym uwzględnieniem potencjalnej roli receptorów wątrobowych typu X (LXRs). Uzyskane dane umożliwią weryfikację hipotezy o współwystępowaniu dysfunkcji śródbłonka i nieprawidłowości lipidowych u chorych na SM. Dzięki temu możliwe będzie określenie, czy parametry te mogą pełnić funkcję biomarkerów progresji choroby lub ryzyka powikłań naczyniowych.
Dr n. med. Agnieszka Damiza-Detmer jest specjalistką w dziedzinie neurologii, pracuje w Klinice Neurologii i Udarów. Główna działalność naukowa opiera się na tematyce stwardnienia rozsianego, jego patogenezie, patofizjologii i możliwych nowych działaniach terapeutycznych.
dr n. med. Raneem Hamouz (Zakład Kancerogenezy Molekularnej)
Tytuł: Wyjaśnienie osi regulacyjnej NR2F1-TRIP13 w raku żołądka: mechanizmy stabilności genomu i progresji guza

Badania koncentrują się na analizie molekularnej osi NR2F1‑TRIP13 w raku żołądka, wykorzystując zaawansowane metody bioinformatyczne, modelowanie oraz eksperymenty z zastosowaniem linii komórkowych w celu lepszego zrozumienia mechanizmów progresji nowotworu i stabilności genomu.
Dofinansowanie z NCN pozwoli na pogłębienie badań nad rolą osi NR2F1‑TRIP13 i identyfikację nowych celów terapeutycznych w raku żołądka.
Dr n. med. Raneem Hamouz ukończyła studia doktoranckie na Uniwersytecie Medycznym w Łodzi oraz magisterskie na University of Sussex w Wielkiej Brytanii. Jej doświadczenie obejmuje zarówno bioinformatykę, jak i prace laboratoryjne, co znajduje odzwierciedlenie w licznych publikacjach naukowych dotyczących ekspresji genów w nowotworach, m.in. rak płuca i rak pęcherza moczowego. Jest autorką i współautorką wielu artykułów indeksowanych w międzynarodowych bazach oraz recenzentką czasopism naukowych.
dr n. med. Oliwia Gawlik-Kotelnicka (Klinika Zaburzeń Afektywnych i Psychotycznych)
Tytuł: Profil kwasów tłuszczowych we krwi obwodowej jako predyktor skuteczności leków przeciwdepresyjnych: prospektywne kohortowe badanie pilotażowe

Głównym celem niniejszego badania pilotażowego jest zbadanie związku między profilem kwasów tłuszczowych w osoczu a klinicznym obrazem zaburzeń depresyjnych. Celem drugorzędnym jest ocena czy profil wybranych kwasów tłuszczowych we krwi może służyć jako wskaźnik do oceny skuteczności farmakologicznego leczenia depresji. W osoczu krwi obwodowej metodą GC/MS zostaną zbadane krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe (ang. SCFAs), w szczególności octowy (C2:0), propionowy (C3:0) i masłowy (C4:0), zaś w erytrocytach krwi metodą LC/MS oznaczony będzie profil estrów średnio- i długołańcuchowych kwasów tłuszczowych (ang. FAMEs), m.in. kwas oleinowy (C18:1n9), linolowy (C18:2n6), γ‑linolenowy (C18:3n6), α‑linolenowy (C18:3n3), arachidowy (C20:0), arachidonowy (C20:4n6), eikozapentaenowy (C20:5n3, EPA).
dr n. med. Karol Kłosiński (kierownik Pracowni Badań Biomateriałów)
Potwierdzenie koncepcji syntezy hydrożeli metodą sonochemiczną zawierających substancję leczniczą — sieciowanie, analiza fizykochemiczna oraz wstępne badania in vitro i in vivo na modelu zwierzęcym w kierunku gojenia ran

Projekt ma na celu weryfikację koncepcji sonochemicznej syntezy hydrożeli zawierających modelową substancję czynną wspierającą regenerację tkanek. Wykorzystanie ultradźwięków umożliwia tworzenie materiałów o kontrolowanej strukturze sieciowej bez konieczności stosowania inicjatorów chemicznych, pozwoli to uniknąć degradacji aktywnego związku i umożliwi jego unieruchomienie in situ podczas formowania hydrożelu.
W ramach badań oceniona zostanie efektywność sieciowania i stabilność fizykochemiczna uzyskanych układów oraz kinetyka uwalniania substancji leczniczej. Przeprowadzone zostaną badania in vitro i pilotażowe in vivo mające na celu ocenę właściwości regeneracyjnych i biokompatybilności materiału w kontekście potencjalnego zastosowania jako opatrunku hydrożelowego.
Wyniki tego projektu, realizowanego we współpracy z MITR Politechniki Łódzkiej (mgr inż. M. Olejniczak, dr inż. B. Rokita, dr hab. inż. R. Wach), dostarczą danych niezbędnych do zaplanowania przyszłych, pogłębionych badań nad bioaktywnymi hydrożelami w zastosowaniach medycznych.
Absolwent Politechniki Łódzkiej, od 2017 r. związany z Zakładem Biomedycyny i Chirurgii Doświadczalnej Uniwersytetu Medycznego w Łodzi, gdzie od 2024 r. kieruje Pracownią Badań Biomateriałów. W tym samym roku uzyskał stopień doktora nauk medycznych i nauk o zdrowiu, a jego rozprawa została wyróżniona przez Radę Nauk Medycznych.
Podczas studiów doktoranckich dwukrotnie pełnił funkcje przewodniczącego Rady Samorządu Doktorantów, przedstawiciela w RWL i Radzie Naukowej UM w Łodzi, a także członka licznych komisji i zespołów uczelnianych. Wielokrotnie reprezentował Uczelnię podczas OPZ oraz Zjazdów Wyborczych KRD i DFUM. Od 2020 r. przewodniczy Komitetowi Organizacyjnemu „DocUMed”, a od 2023 r. pełni funkcję wiceprzewodniczącego KN Konferencji „Młodzi Naukowcy w Polsce – Badania i Rozwój”. Jest redaktorem czasopisma „Badania i Rozwój Młodych Naukowców w Polsce” oraz gościnnym redaktorem „Gels”, recenzentem wielu prac dla wydawnictw MDPI i Elsevier, członkiem PolLASA, a także opiekunem dwóch kół naukowych.
Prowadzi badania nad biomateriałami i substancjami bioaktywnymi w zastosowaniach biomedycznych, współpracując z ośrodkami krajowymi i zagranicznymi. Autor ponad 70 publikacji i wystąpień naukowych, wielokrotnie nagradzany przez JM Rektora UM za cykle publikacji oraz wzorowe wypełnianie obowiązków.
dr n. chem. Danuta Piotrzkowska (Zakład Chemii i Biochemii Klinicznej)
Tytuł: Ocena potencjału terapeutycznego egzosomów pochodzących z komórek Schwanna o fenotypie naprawczym (rSC-EXOs) w regeneracji nerwów obwodowych z wykorzystaniem modeli in vitro

Projekt koncentruje się na analizie mechanizmów, za pomocą których egzosomy pochodzące z komórek Schwanna o fenotypie naprawczym (rSC-EXOs) wspierają procesy regeneracji nerwów obwodowych. Badania obejmą ocenę dwukierunkowego działania tych pęcherzyków: ich bezpośredniej zdolności do stymulowania odrostu aksonalnego neuronów oraz ich kluczowego potencjału immunomodulacyjnego, polegającego na przeprogramowaniu prozapalnych makrofagów M1 w fenotyp pronaprawczy M2.
Jeśli potwierdzimy, że egzosomy pochodzące z rSC-EXOs rzeczywiście wspierają procesy regeneracyjne w nerwach obwodowych, kolejnym etapem będzie szczegółowa analiza ich ładunku molekularnego, ze szczególnym uwzględnieniem białek o właściwościach neurotroficznych. Kolejnym etapem będzie opracowanie strategii zwiększania potencjału komórek Schwanna do produkcji egzosomów o wyższym działaniu terapeutycznym.
Wyniki projektu przyczynią się do pogłębienia fundamentalnej wiedzy na temat mechanizmów naprawy nerwów oraz otworzą perspektywy rozwoju nowoczesnych, bezkomórkowych terapii w medycynie regeneracyjnej.
Dr n. chem. Danuta Piotrzkowska jest adiunktem w Zakładzie Chemii i Biochemii Klinicznej Uniwersytetu Medycznego w Łodzi. Stopień doktora uzyskała w Centrum Badań Molekularnych i Makromolekularnych PAN w Łodzi, gdzie realizowała pracę dotyczącą wyciszania genów cdk2/4/6 z wykorzystaniem technologii RNAi w celu neuroprotekcji. Jej zainteresowania naukowe koncentrują się wokół biologii molekularnej, neuroprotekcji oraz zastosowania mikroRNA w badaniach nad chorobami neurodegeneracyjnymi. W swojej pracy badawczej zajmuje się również analizą mechanizmów molekularnych towarzyszących stresowi komórkowemu i procesom nowotworzenia. Aktywnie uczestniczy w projektach naukowych oraz współpracuje z zespołami interdyscyplinarnymi w ramach krajowych i międzynarodowych grantów. Obecnie rozwija swoje kompetencje w zakresie prowadzenia i monitorowania badań klinicznych, łącząc doświadczenie naukowe z praktycznym zainteresowaniem translacyjnymi aspektami medycyny.
Z radością informujemy, że dr n. med. Damian Kołat został laureatem Nagrody za Wybitne Osiągnięcia Przyczyniające się do Rozwoju Nauki dla Młodych Uczonych Pracujących na Terenie Województwa Łódzkiego za rok 2024.
Nagrody te, przyznawane corocznie przez Łódzki Oddział Polskiej Akademii Nauk, stanowią wyraz uznania dla młodych badaczy, których działalność naukowa w istotny sposób przyczynia się do rozwoju nauki i podnosi prestiż środowiska akademickiego regionu. Co roku wyróżnianych jest pięciu laureatów – po jednym w obszarze nauk humanistyczno-społecznych, biologiczno-medycznych, ścisłych, technicznych oraz w dziedzinie sztuki.
W roku 2025 dr Damian Kołat otrzymał nagrodę w dziedzinie nauk biologiczno-medycznych za swoje znaczące osiągnięcia badawcze i wkład w rozwój tej dyscypliny.
Serdecznie gratulujemy Panu Doktorowi i życzymy dalszych sukcesów naukowych!
➡️ wnioski można składać do 5 listopada 2025 r., a wyniki zostaną ogłoszone w drugim kwartale 2026 r.
➡️ stypendium przyznawane jest na okres 12 miesięcy, a jego wysokość to ok. 30 000 zł
➡️ mogą się o niego ubiegać badaczki i badacze do 30. roku życia, prowadzący działalność naukową w Polsce.
👉 Szczegóły, regulamin i formularze aplikacyjne dostępne są na stronie programu: https://fnp.org.pl/component/fnp_programs/program/start
Program START Fundacji na rzecz Nauki Polskiej to najstarszy program stypendialny dla młodych badaczy i badaczek w Polsce. Jego celem jest wspieranie najzdolniejszych młodych naukowczyń i naukowców, którzy mogą poszczycić się wybitnymi osiągnięciami naukowymi. Laureaci i laureatki otrzymują roczne indywidualne stypendium w wysokości 30 tys. zł. Fundacja co rok nagradza w ten sposób 100 osób.
Głównym kryterium oceny kandydatów i kandydatek jest jakość i oryginalność dotychczasowego dorobku naukowego oraz osiągnięcia badawcze. Ocena wniosków składa się z kilku etapów i jest dokonywana przez wybitnych specjalistów z danej dziedziny. Program START oferuje również stypendia wyjazdowe, do wybranego przez kandydatkę/kandydata ośrodka badawczego za granicą oraz dodatkowe wyróżnienia dla laureatów i laureatek, których dorobek został najwyżej oceniony przez recenzentów.
TERMIN SKŁADANIA WNIOSKÓW W CENTRUM WSPARCIA NAUKI
Wnioski w wersji elektronicznej, przeznaczone do podpisu przez Prorektor ds. Nauki, prof. dr hab. Agnieszkę Piastowską-Ciesielską, należy przesłać do Centrum Wsparcia Nauki na adres: nauka.cwn@umed.lodz.pl do dnia 30.10.2025.
Zachęcamy doktorantów oraz młodych pracowników naukowych uczelni do udziału w programie.
Szanowni Państwo,
Centrum Wsparcia Nauki w ślad za Narodowym Centrum Nauki informuje, że dnia 15 września 2025r. Koordynatorzy dyscyplin ogłosili 2 konkursy na projekty badawcze – 30 edycję konkursu OPUS na krajowe i międzynarodowe projekty badawcze oraz 21 edycję konkursu SONATA dla naukowczyń i naukowców ze stopniem doktora. Łączny budżet ogłoszonych konkursów to 720 mln zł.
Szczegóły konkursów, ważne zmiany, terminy, dodatkowe informacje na potrzeby wypełnienia wniosku, procedura składania wniosków oraz wewnętrzny harmonogram opisane są poniżej.
Materiały do pobrania:

Z radością informujemy, że dr Adrianna Rutkowska z Zakładu Biologii Molekularnej została laureatką konkursu MINIATURA 9 na pojedyncze działania naukowe ogłoszonego przez NCN 1 lutego 2025 r.
Grant obejmuje realizację działań naukowych w ramach projektu „Ocena występowania w komórkach glejaka wielopostaciowego fuzyjnego białka SEC61G-EGFR mogącego negatywnie wpływać na powodzenie terapii CAR-T przeciw EGFRvIII”.
Serdecznie gratulujemy i życzymy wielu sukcesów naukowych!
Podstawowym celem konkursu MINIATURA jest finansowe wsparcie działania naukowego służącego przygotowaniu przyszłego projektu badawczego planowanego do złożenia w konkursach NCN, innych konkursach ogólnokrajowych lub międzynarodowych. W konkursie można uzyskać środki finansowe w wysokości od 5 000 do 50 000 zł na realizację działania naukowego trwającego do 12 miesięcy.

Tytuł: Ocena występowania w komórkach glejaka wielopostaciowego fuzyjnego białka SEC61G-EGFR mogącego negatywnie wpływać na powodzenie terapii CAR-T przeciw EGFRvIII
Rodzaj działania naukowego: badania wstępne/pilotażowe Uniwersytet Medyczny w Łodzi
Osoba realizująca działanie naukowe: dr Adrianna Rutkowska
dofinansowanie: 49 500,00 PLN
Celem projektu jest analiza mechanizmu, który potencjalnie może ograniczać skuteczność terapii celowanych w komórkach nowotworowych. Badania będą koncentrować się na identyfikacji i charakterystyce fuzji białek EGFR:SEC61G oraz ocenie jej wpływu na transport EGFRvIII do błony komórkowej. W przypadku wykrycia białka fuzyjnego, planowana jest analiza jego subkomórkowej lokalizacji, a także badanie wpływu długiego niekodującego RNA SEC61G na aktywność białek EGFR. Wyniki projektu mogą dostarczyć istotnych informacji o molekularnych ograniczeniach immunoterapii CAR-T i wskazać kierunki poprawy efektywności istniejących strat strategii terapeutycznych.
Wszystkich zainteresowanych konkursami Narodowego Centrum Nauka zapraszamy do udziału w spotkaniach oraz warsztatach:
1. Spotkanie informacyjne o aktualnie otwartych konkursach NCN: Opus 30 i Sonata 21
Kiedy:
- 22 października, godz. 13:00
- 23 października, godz. 17:00
Gdzie: on-line
2. “Sukces nie z przypadku” – warsztaty z udziałem eksperta (Jakub Fichna, Agnieszka Goszczyńska), które pomogą Ci zwiększyć Twoje szanse na PROJEKT NCN
UWAGA! Liczba miejsc ograniczona.
Kiedy:
- 13 listopada, godz. 10:00
Gdzie: Patio Biblioteki, ul. Muszyńskiego 2
Kontakt: Lidia Trocha (lidia.trocha@umed.lodz.pl); 885 703 617
Z przyjemnością informujemy, że laureatami kolejnej edycji Grantów Naukowych Rektora Uniwersytetu Medycznego w Łodzi zostali:
- dr hab. n. med. Robert Stawski (Zakład Fizjologii Klinicznej),
- prof. dr hab. n. med. Janusz Szemraj (Kierownik Zakładu Biochemii Medycznej),
- mgr Pola Głowacka (Zakład Biochemii Medycznej).
Serdecznie gratulujemy!
Jednocześnie zachęcamy do zapoznania się z zasadami przyznawania grantów (Zarządzenie Rektora nr 67/2023) i aplikowania w kolejnych edycjach programu.
W przypadku dodatkowych pytań zachęcamy do kontaktu z Centrum Wsparcia Nauki (nauka.cwn@umed.lodz.pl).

Dr hab. n. med. Robert Stawski jest adiunktem w Zakładzie Fizjologii Klinicznej Uniwersytetu Medycznego w Łodzi, gdzie prowadzi działalność naukową i dydaktyczną z zakresu fizjologii człowieka oraz biomarkerów stresu fizjologicznego i zapalnego. W przeszłości był stypendystą Światowej Organizacji Zdrowia w Międzynarodowej Agencji Badań nad Rakiem (WHO IARC) w Lyonie, a także pracownik sektora biotechnologicznym. Jego zainteresowania badawcze obejmują wolnokrążące kwasy nukleinowe (cfDNA, cf-mtDNA), mikroRNA oraz molekularne markery odpowiedzi organizmu na wysiłek fizyczny, cukrzycę i stres metaboliczny.
Opis:
Dofinansowanie obejmuje badanie wstępne projektu pt. „Pościć, czy nie pościć – oto jest pytanie: Czy 72-godzinny post wpłynie na wolnokrążące kwasy nukleinowe?” jest ocena wpływu 72-godzinnej głodówki wodnej na poziomy i integralność pozakomórkowego DNA, mikroRNA oraz wybranych białek metabolicznych. Projekt zakłada identyfikację nowych, czułych biomarkerów zmian metabolicznych wywołanych postem oraz ocenę bezpieczeństwa i skuteczności takiej interwencji w kontekście m.in. chorób cywilizacyjnych. Badania prowadzone są we współpracy z polskimi i zagranicznymi ośrodkami oraz przy udziale lokalnej społeczności praktykującej post.

Prof. dr hab. n. med. Janusz Szemraj jest biologiem molekularnym i mikrobiologiem z doświadczeniem badawczym w dziedzinie medycyny i nauk o życiu na wielu polach, tj. chorób metabolicznych, zaburzeń depresyjnych, molekularnych podstaw chorób cywilizacyjnych (nowotworów, choroby zakrzepowo-zatorowej i demencji). Laureat kierował licznymi projektami badawczym Narodowego Centrum Nauki (OPUS, PRELUDIUM BIS). Planowany projekt badawczy stanowi niejako kontynuację poprzedniego projektu OPUS laureata, pt.: “Rola zmian epigenetycznych i p53 w trzewnej tkance tłuszczowej w patogenezie cukrzycy typu 2”.
Opis:
Otyłość wisceralna jest przyczyniająca się do rozwoju insulinooporności i stanu przedcukrzycowego, jest ważnym czynnikiem ryzyka rozwoju cukrzycy typu 2. Wisceralna tkanka tłuszczowa kojarzona jest głównie z gromadzeniem zapasów energetycznych, jednakże jako tkanka wydzielnicza pełni również istotną rolę w komunikacji międzytkankowej. Wydziela ona szereg cytokin (adipokin) parakrynnie i endokrynnie modulujących m.in. insulinowrażliwość oraz odpowiedź zapalną. Tkanka tłuszczowa jest także producentem części pęcherzyków zewnątrzkomórkowych krążących w osoczu. Pęcherzyki zewnątrzkomórkowe pochodzące z wisceralnej tkanki tłuszczowej transportujące m.in. niekodujące RNA i białka, mogą zatem stanowić nową płaszczyznę komunikacji międzytkankowej obok adipokin.
Celem planowanego badania jest wyjaśnienie molekularnych mechanizmów rozwoju ogólnoustrojowej insulinooporności i chronicznego przewlekłego stanu zapalnego, związanych z wisceralnymi adipocytami człowieka. Wyniki planowanych badań, w tym określenie potencjalnych molekularnych markerów stanu przedcukrzycowego, będą mogły w przyszłości znaleźć zastosowanie w rutynowych badaniach diagnostycznych rozwoju zaburzeń metabolizmu glukozy.

Mgr Pola Głowacka – doktorantka Międzynarodowej Szkoły Doktorskiej Uniwersytetu Medycznego. Jej zainteresowania naukowe koncentrują się na poszukiwaniu czynników wpływających na skuteczność terapii chorób neurodegeneracyjnych oraz nowotworów ośrodkowego układu nerwowego, ze szczególnym uwzględnieniem działania związków syntetycznych i naturalnych.
Opis:
Prowadzony przez nią projekt badawczy skupia się na ocenie potencjału postbiotyków pochodzących od wybranych gatunków Lactobacillales jako narzędzia wspomagającego profilaktykę i terapię schorzeń ośrodkowego układu nerwowego o podłożu zapalnym, indukowanym przez chemioterapeutyki. W ramach badań zaplanowana jest analiza wpływu postbiotyków na procesy komórkowe i molekularne związane z neurozapaleniem i starzeniem komórkowym oraz ich potencjał cytoprotekcyjny w kontekście chemoprewencji komórek OUN narażonych na stres indukowany terapią przeciwnowotworową.











